Niewiele postaci w muzyce amerykańskiej XX wieku miało tak przenikliwy wpływ
jak
David Crosby.
Jako członek-założyciel The Byrds, ukształtował dźwięczne brzmienie folk-rocka lat 60-tych i był pionierem psychodelii tripowej, jednak największą sławę zyskał jako członek Crosby, Stills & Nash, supergrupy, którą założył ze Stephenem Stillsem i Grahamem Nashem, która pomogła wprowadzić dojrzałe, refleksyjne lata 70-te. Czasami dołączali do nich Neil Young, Crosby, Stills & Nash odnieśli ogromny sukces, ale byli zmienni, więc członkowie w latach 70-tych przechodzili przez solowe projekty i inne permutacje składów. Crosby wydał w tym okresie tylko jeden album, z 1971 roku If I Could Remember My Name, a następnie dołączył do Nasha na kilka płyt, gdy CSN było w zawieszeniu. Problemy osobiste nękały Crosby'ego przez całe lata 80-te, a ich kulminacją był wyrok w teksańskim więzieniu w 1985 roku. Jednak powrócił do formy dzięki albumowi „Oh Yes I Can”, który wydał 18 lat po swoim solowym debiucie. Minęło kolejne 20 lat od wydania „Thousand Roads” w 1993 roku, zanim na dobre rozpoczął karierę solową albumem „Croz” z 2014 roku. Przez kolejną dekadę konsekwentnie pracował, eksplorując elegancki, jazzowy folk-rock inspirowany twórczością Steely Dan, Joni Mitchell i Snarky Puppy, połączenie to zaprezentowano na płynnym zestawie „For Free” z 2021 roku.
Crosby urodził się w Los Angeles 14 sierpnia 1941 roku, jako syn nagrodzonego Oscarem operatora filmowego Floyda Crosby'ego. Porzucił szkołę teatralną, aby poświęcić się karierze muzycznej, koncertując w klubach folkowych i nagrywając jako członek Les Baxter Balladeers. Pod auspicjami producenta Jima Dicksona, Crosby nagrał swoją pierwszą solową sesję pod koniec 1963 roku; na początku następnego roku założył Jet Set z Jimem McGuinnem i Gene'em Clarkiem, a po dołączeniu basisty Chrisa Hillmana i perkusisty Michaela Clarke'a, grupa zmieniła nazwę na Byrds. Chociaż McGuinn był pionierem charakterystycznego dla Byrds brzmienia dwunastostrunowej gitary, Crosby był architektem ich mieniących się harmonii; jego zainteresowanie jazzem i muzyką indyjską wpłynęło również na ich późniejsze eksperymenty z psychodelią. Jednak różnice twórcze nękały grupę przez całą jej karierę, a w 1967 roku Crosby - podobno zirytowany odmową kolegów z zespołu wydania jego ménage à trois opus „Triad” - opuścił Byrds po ich występie na Monterey Pop Festival.
Po wyprodukowaniu debiutanckiego albumu Joni Mitchell z 1968 roku, Crosby nagrał kilka solowych nagrań i zaczął improwizować z byłym wokalistą i gitarzystą Buffalo Springfield, Stephenem Stillsem. Z czasem do duetu dołączył były członek Hollies, Graham Nash. Dzięki niezwykle pięknym trzyczęściowym harmoniom, silnemu wkładowi autorskiemu i pełnemu wdzięku folk-rockowemu brzmieniu, debiutancki album Crosby, Stills & Nash z 1969 roku okazał się przełomowym momentem w muzyce pop, przynosząc całej trójce muzyków większą sławę niż w którymkolwiek z ich poprzednich projektów. Dołączenie byłego kolegi Stillsa z Buffalo Springfield, Neila Younga, powiększyło grupę do czterech członków, a w sierpniu 1969 roku Crosby, Stills, Nash & Young (CSNY) zaliczyli zaledwie swój drugi jak dotąd występ na żywo na Festiwalu Woodstock; Płyta „Déjà Vu” z lat 70-tych trafiła do sklepów z ponad dwumilionową liczbą zamówień, a dzięki prowokującym do myślenia przesłaniom społecznym i politycznym takim utworom jak „Woodstock” i „Ohio” stali się oni pokoleniowymi założycielami o ogromnym wpływie muzycznym i kulturowym.
Po wyprzedanej trasie koncertowej CSNY grupa zawiesiła działalność, a Crosby wznowił pracę nad swoim długo odkładanym solowym debiutem, wydając w 1971 roku „If I Could Only Remember My Name”; w następnym roku on i Nash wydali pierwszy z kilku duetów, a także wziął udział w krótkotrwałym reaktywowaniu Byrds. Pomimo ciągłych różnic twórczych, CSNY reaktywował się na trasę koncertową w 1974 roku; Crosby i Nash wydali rok później „Wind on the Water”, a w 1977 roku Stills powrócił do składu, by zagrać na multiplatynowym albumie CSN. Jednak w miarę jak długotrwały problem Crosby'ego z narkotykami pogłębiał się, ostatecznie popadł on w konflikt zarówno ze Stillsem, jak i Nashem, a planowany drugi solowy album, „Might as Well Have a Good Time”, został odrzucony przez Capitol w 1980 roku.
Seria aresztowań za posiadanie kokainy i zarzuty nielegalnej broni utrudniały mu pracę przez kolejne lata, nawet gdy w 1982 roku ponownie zjednoczył się ze Stillsem i Nashem, wydając przebój „Daylight Again”, który znalazł się w pierwszej dziesiątce listy przebojów. Po nagraniu kolejnego albumu z 1983 roku, „Allies”, trio nie nagrywało razem przez kolejne siedem lat.
Pod koniec 1985 roku Crosby został skazany na karę więzienia po ucieczce z kliniki leczenia uzależnień, do której trafił zamiast odbyć poprzednią karę; po wyjściu na wolność w sierpniu następnego roku w końcu pokonał swoje demony, a później opisał mroczne szczegóły swojego uzależnienia w znakomitej autobiografii „Long Time Gone”. W 1988 roku - 18 lat po wydaniu „Déjà Vu” - Crosby ponownie połączył siły ze Stillsem, Nashem i Youngiem, tworząc „American Dream”. Jego drugi solowy album, „Oh Yes I Can”, ukazał się w końcu w następnym roku.
Po wydaniu w 1990 roku albumu „Live It Up” wytwórni CSN, Crosby nadal cierpiał,osobiste nieszczęścia - najpierw został ciężko ranny w wypadku motocyklowym, a następnie w 1994 roku stracił dom w Los Angeles w wyniku potężnych zniszczeń spowodowanych trzęsieniem ziemi. Kilka miesięcy później powrócił na pierwsze strony gazet, gdy ogłoszono, że zdiagnozowano u niego wirusowe zapalenie wątroby typu C i z powodu niewydolności wątroby, przechodząc w 1995 roku udany przeszczep narządu. W okresie rekonwalescencji, który nastąpił po tym, Crosby poznał Jamesa Raymonda, syna, którego oddał do adopcji ponad trzy dekady wcześniej, a który również był zawodowym muzykiem; wkrótce zaczęli razem pisać piosenki, a z gitarzystą Jeffem Pevarem założyli CPR, wydając serię albumów i regularnie koncertując.
Na początku 1997 roku Crosby, Stills & Nash zostali wprowadzeni do Rock and Roll Hall of Fame; sześć lat wcześniej Crosby po raz pierwszy wszedł do Hall of Fame jako członek The Byrds. Young powrócił do zespołu w 1999 roku na płycie Looking Forward, a w jej następstwie odbyła się trasa koncertowa z okazji nowego tysiąclecia - nazwana „CSNY2K” - zapowiadająca pierwszy wspólny wyjazd kwartetowy od ćwierćwiecza. Crosby ponownie znalazł się na pierwszych stronach gazet, gdy na początku 2000 roku ujawniono, że jest ojcem dzieci piosenkarki Melissy Etheridge i jej partnerki Julie Cypher; w tym samym roku wydał również drugą książkę, „Stand and Be Counted”, w której zebrał wywiady z aktorami i muzykami, aby zgłębić związek celebrytów i aktywizmu społecznego.
Od 2001 roku trasa koncertowa Crosby, Stills & Nash stała się regularnym i corocznym wydarzeniem, a Crosby znalazł bezpieczne schronienie i poczucie wspólnoty na scenie u boku swoich muzycznych towarzyszy z ponad czterdziestoletnim doświadczeniem. Zarówno w 2002, jak i 2006 roku Young uzupełnił skład CSNY na koncerty. Chociaż politycznie motywowana trasa Freedom of Speech z 2006 roku była w dużej mierze inspirowana muzą Younga, utwór Crosby'ego „Déjà Vu” stanowił kamień węgielny koncertu i posłużył za tytuł zarówno albumu koncertowego z 2008 roku, jak i filmu dokumentującego trasę. Również w 2006 roku Crosby wraz z Nashem towarzyszyli gitarzyście Pink Floyd, Davidowi Gilmourowi, podczas sesji nagraniowych do jego solowego albumu „On an Island”, a następnie pomagali mu promować płytę podczas trasy.
Obszerny, bogato wydany, trzypłytowy album retrospektywny Voyage ukazał się w 2007 roku. Wyprodukowany przez Nasha i archiwistę Joela Bernsteina, zbiór zawierał dwa krążki z klasycznym materiałem oraz jeden z niewydanymi nagraniami i stanowił wzór dla albumu Nasha „Reflections” z 2009 roku oraz albumu „Carry On” z 2013 roku wydawnictwa Stills. Latem 2013 roku Crosby zaczął mówić o sesjach nagraniowych do swojego czwartego solowego albumu, pierwszego od ponad 20 lat. Album „Croz”, wyprodukowany we współpracy z jego synem Raymondem, z udziałem Wyntona Marsalisa i Marka Knopflera, ukazał się pod koniec stycznia 2014 roku. Piosenkarz i autor tekstów współpracował następnie z Michaelem League ze Snarky Puppy. Obaj napisali razem kilka piosenek, a następnie dyskutowali, ile czasu zajmie nagranie albumu. League chciał dwóch tygodni; Crosby chciał miesiąca. Pracując w studiu Groove Master Jacksona Browne'a, album został ukończony w 12 dni.
Pierwszy singiel „Things We Do for Love” ukazał się w lipcu 2016 roku; pełnometrażowy „Lighthouse” pojawił się w październiku. Kontynuując tę owocną passę późnej kariery, Crosby wydał kolejny album w następnym roku. Wydany we wrześniu 2017 roku album „Sky Trails” został ponownie wyprodukowany przez Raymonda i zawierał cover utworu „Amelia” Joni Mitchell z jej albumu „Hejira” z 1976 roku. Zapowiedział on jesienną trasę koncertową po Stanach Zjednoczonych, promującą album. Crosby szybko, w październiku 2018 roku, wydał „Here If You Listen”, w którym ponownie wystąpił zespół z Michaelem League, wspierający piosenkarkę i autorkę tekstów na płycie „Lighthouse”.
Cameron Crowe wyprodukował film dokumentalny w reżyserii A.J. Eatona „David Crosby: Remember My Name”, który miał premierę na Festiwalu Filmowym Sundance w 2019 roku. Ósmy solowy album Crosby'ego, nazwany na cześć piosenki Joni Mitchell, „For Free”, ukazał się w lipcu 2021 roku; na płycie gościnnie wystąpił Michael McDonald i znalazł się utwór Donalda Fagena. Rok później wydał album nagrany w 2018 roku z zespołem Lighthouse, zatytułowany „Live at the Capitol Theater”.
Okazało się, że był to ostatni album wydany za jego życia, ponieważ zmarł 18 stycznia 2023 roku, w wieku 81 lat.
|
Single |
| Tytuł |
Wykonawca | Data wydania |
UK |
US |
Wytwórnia
[US] |
Komentarz |
| Music Is Love/Laughing | David Crosby | 05.1971 | - | 95[1] | Atlantic 2792 | [written by Graham Nash, Neil Young, David Crosby][produced by David Crosby] |
| Hero/Coverage | David Crosby And Phil Collins | 05.1993 | 56[3] | 44[20] | Atlantic 87360 | [written by Phil Collins, David Crosby][produced by Phil Collins] |
|
Albumy
|
| Tytuł |
Wykonawca | Data wydania |
UK |
US |
Wytwórnia
[US] |
Komentarz |
| If I Could Only Remember My Name | David Crosby | 03.1971 | - | 12[18] | Atlantic 7203 | [gold-US][produced by David Crosby] |
| Oh Yes I Can | David Crosby | 02.1989 | - | 104[10] | A&M 5232 | [produced by David Crosby, Craig Doerge ,Stanley Johnson] |
| Thousand Roads | David Crosby | 06.1993 | - | 133[8] | Atlantic 82 484 | [produced by Phil Collins, Nick Davis, Don Was, Dean Parks, David Crosby, Glyn Johns, Stephen Barncard ,Phil Ramone] |
| Croz | David Crosby | 02.2014 | 48[1] | 36[3] | Blue Castle BCR 11421 [UK] | [produced by Daniel Garcia ,David Crosby ,James Raymond] |
| Lighthouse | David Crosby | 11.2016 | - | 117[1] | Decca 4797778 [UK] | [produced by Michael League,Fab Dupont] |
