Tom Lehrer

 Thomas Andrew Lehrer (ur. 9 kwietnia 1928r - zm. 26 lipca 2025r)
był amerykańskim muzykiem, piosenkarzem, autorem tekstów, satyrykiem i matematykiem, który później uczył matematyki i teatru muzycznego. Nagrywał zwięzłe, humorystyczne, a często polityczne piosenki, które zyskały popularność w latach 50. i 60-tych XX wieku. Jego utwory parodiowały popularne formy muzyczne, często z oryginalnymi melodiami. Wczesne występy Lehrera poruszały tematy nieaktualne i zawierały czarny humor w utworach takich jak „Poisoning Pigeons in the Park”. W latach 60-tych komponował piosenki o aktualnych problemach społecznych i politycznych, zwłaszcza dla amerykańskiej wersji programu telewizyjnego That Was the Week That Was. Lehrer zacytował wyjaśnienie przyjaciela: „Zawsze przewiduj najgorsze, a zostaniesz okrzyknięty prorokiem”. Na początku lat 70-tych Lehrer wycofał się z występów publicznych, aby poświęcić się nauczaniu matematyki i historii teatru muzycznego na Uniwersytecie Kalifornijskim w Santa Cruz.

Tom Lehrer urodził się w 1928 r. na Manhattanie. Był klasycznie wykształconym pianistą. Jednocześnie już w wieku 18 lat uzyskał tytuł licencjata z matematyki na Harvardzie. Na tej uczelni ukończył też studia magisterskie. Rozpoczął także studia doktoranckie na Uniwersytecie Columbia. Nie ukończył ich, ale dalej zajmował się nauką, a matematyka i muzyka przez dekady wzajemnie przenikały się w jego twórczości.
 

Jego pierwsze utwory powstały jeszcze podczas studiów - artysta pisał je, by bawić przyjaciół. W 1953 r. Lehrer nagrał debiutancki album "Songs by Tom Lehrer", który sprzedał się w liczbie pół miliona egzemplarzy. Część utworów z płyty została zakazana przez BBC.
Jedne z bardziej znanych utworów Lehrera to "The Elements", aria wymieniająca pierwiastki chemiczne do melodii z opery "Piraci z Penzance", "The Masochism Tango" i "Poisoning Pigeons in the Park". Na przełomie lat 50. i 60-tych Lehrer występował w klubach nocnych oraz na wydarzeniach antywojennych organizowanych przez grupy lewicowe, zyskując status artystycznego prowokatora. Artysta tworzył satyryczne kompozycje do programu "That Was the Week That Was". Wzbudzały one wiele kontrowersji i krytyki.
 

W okresie od 1972 do 2001 r. wykładał matematykę i teatr muzyczny na Uniwersytecie Kalifornijskim.
Zmarł 26 lipca 2025 r. w wieku 97 lat. Jego śmierć potwierdził w rozmowie z "The New York Times" David Herder, przyjaciel artysty. 

Albumy
Tytuł	Wykonawca	Data wydania	UK	US	Wytwórnia [US]	Komentarz
That Was the Year That Was	Tom Lehrer	11.1965	-	18[51]	Reprise 6179	[produced by Jimmy Hilliard]
An Evening Wasted with Tom Lehrer	Tom Lehrer	03.1966	-	133[8]	Reprise 6199	-