
GANG STARR, zał. w 1986 w Nowym Jorki (Nowy Jork, USA) w składzie:
Damo D-Ski, DJ Wanna Be Down, Guru.
Oparty na klasycznym schemacie (producent/ didżej + raper) duet, którego
wkŁad w rozwój i popularyzację muzyki rapowej na całym świecie
doceniają wszyscy krytycy i fani. We wszelkich podsumowaniach
największych, najbardziej znaczących zjawisk w historii rapu, twórczość
Gang Starra zajmuje niezmiennie wysokie pozycje.
W obecnym składzie osobowym -
DJ Premier (właśc. Chris Martin, ur. 1969) i -
Guru
(Keith Elam, ur. 1966), grupa działa od 1988 r. Wcześniej pod szyldem
Gang Starr działali w latach 1986-1988 Guru, drugi raper - Damo D-Ski i
DJ Wanna Be Down. Efektem ich pracy były single
"The Lesson" i
"Bust A Move" - oba wyprodukowane przez uznanego
Mark The 45 King.
Grupa nie zyskała jednak takiego uznania, na jakie liczyli muzycy,
przez co stary skład szybko się rozpadł. Jeszcze w czasach, gdy Chris
Martin studiował w Teksasie, zainteresowała się nim niezależna, ale
bardzo uznana wytwórnia
Wild Pitch, do której nadesłał
wyprodukowane przez siebie demo składu Inner City Posse. Włodarze labelu
byli zafascynowani bitami Martina, ale postawili warunek - wydadzą
płytę tylko wtedy, gdy Waxmaster C zmieni rapera. W podobnym czasie do
Wild Pitch trafiły nagrania Guru. Z pozoru nierealna do wykonania w
hip-hopie możliwość połączenia w jeden zespół dwóch nie znających się
artystów, jednak się udała.
Pierwsze miesiące pracy nowego Gang Starra, już w składzie DJ Premier i
Guru, nie były łatwe. Producent powrócił do Teksasu, by skończyć studia,
jego kontakt z Keithem Elamem odbywał się na zasadzie telefonów i
wysyłania do siebie taśm z nagraniami. Dopiero, gdy w 1989 r. Premier
miał 10 dni urlopu, mógł zabrać się za nagranie debiutanckiego krążka
duetu w normalnym warunkach. Efektem tego był wydany w tym samym roku
krążek
"No More Mr. Nice Guy". Stosunkowo nieduże zainteresowanie
albumem było do pewnego stopnia spowodowane bardzo niefortunną okładką.
Wie
lu słuchaczy widząc ją w sklepie, nigdy nie pomyślało, że ma przed
oczyma materiał grupy, która odmieni hip-hop.
Jako całość nie był to materiał imponujący, ale poszczególne utwory
zwróciły uwagę fanów i krytyków na Gang Starra. Szczególnie przysłużyły
się temu nagrania
"DJ Premier In Deep Concentration", "Positivity" i
"Manifest".
One najbardziej ukazały styl grupy, który z każdym kolejnym krążkiem
byt szlifowany Produkcje DJ'a Premiera oparte byty na jazzowych i
soulowych samplach, perfekcyjnych skreczach i cutach oraz mocnych,
doskonale brzmiących bębnach. Guru w swych tekstach łączył obserwacje
społeczne, dojrzałe przestania. Nie uciekał od trudnych tematów,
angażował się w zagadnienia polityczne. To właśnie zwróciło uwagę
Spike'a Lee, który urzeczony singlem
"Manifest" stał się fanem Gang Starra.
Zaproponował grupie nagranie wspólnego utworu z legendarnym jazzmanem
Brandfordem Marsalisem. Ich wspólna kompozycja
"Jazz Thing" trafiła na ścieżkę dźwiękową filmu (reżyserowanego oczywiście przez Spike'a Lee)
"Mo Better Blues".
Wspaniałe nagranie weszło na stałe do klasyki muzyki hiphopowej, jako
porywający przykład kolażu rapu i jazzu. Za jego sprawą Gang Starr
wyszedł z głębokiego podziemia, w jakim wciąż tkwił pomimo niezłego
przyjęcia debiutanckiego albumu.
Po "Jazz Thing" do grupy zgłosiła się wytwórnia
Chrysalis,
proponując duetowi kontrakt. DJ Premier i Guru skorzystali z oferty,
była ona bowiem dużo korzystniejsza niż przedstawiona przez niezbyt
zamożny Wild Pitch propozycja przedłużenia umowy. W 1991 r. Gang Starr
wydał drugi album
"Step In The Arena". Był to materiał dopracowany w każdym calu, nad którego produkcją duet spędził wiele miesięcy. Promowany wspaniałymi singlami
"Just To Get A Rep", "Who's Gonna Take The Weight?" "Love-sick" i
"Step In The Arena",
krążek okazał się zdaniem krytyków i fanów najlepszym we wspomnianym
roku. Gang Starr wyznaczył kierunek, w jakim od tego czasu poszedł
nowojorski rap. Choć grupa nie osiągnęła tak spektakularnego sukcesu
finansowego jak najbardziej popularni wtedy artyści pokroju -
De La Soul,
EPMD czy
Ice Cube'a,
to właśnie jej twórczość oceniano najwyżej. Nieliczni malkontenci
zwracali uwagę na to, że flow Guru jest bardzo monotonny, a jego
przestania często są idealistyczne.
Kontynuując obraną drogę artystyczną, już 5 maja 1992 r. Gang Starr wydał trzeci album
"Daily Operation".
Nie odbiegał on znacznie od brzmienia kultowego już wówczas "Step In
The Arena", ale ugruntował pozycję duetu na hiphopowej scenie. DJ
Premier i Guru stali się królami rapowego Nowego Jorku. Sukces
wykorzystali zakładając
Gang Starr Foundation,
które stało się trampoliną do kariery dla
Bahamadii,
Group Home czy -
Jeru The Damaja.
Po wydaniu "Daily Operation" grupa przeżywała mały kryzys. Wynikał on
zdaniem naocznych obserwatorów z chwilowego uderzenia do głowy
przysłowiowej wody sodowej. Ponoć nie zgadzali się do końca również w
kwestii dalszej ścieżki współpracy. DJ Premier przeżył też i ciężkie
chwile po tym, jak wielu jazzowych artystów nie doceniło jego pracy i
oskarżyło o przywłaszczenie ich dorobku. Przez pierwsze lata swojej
działalności wykorzystywał on bowiem niemodyfikowane partie
instrumentalne. Po całej lawinie procesów, jakich doświadczyli hiphopowi
producenci, musiał zmienić metodę swej pracy. Od 1993 wszystkie sample
były przez niego clearowane i przerabiane.
Wszelkie plotki o niepewnej przyszłości grupy, "wyjaśnił" sam duet. 8 marca 1994 r. Gang Starr wydał czwarty album
"Hard To Earn".
Był on najlepszą odpowiedzią dla osób podważających wartość i dokonania
grupy. W przeciwieństwie do wielu popularnych wówczas artystów DJ
Premier i Guru nie poszli w stronę komercyjnego brzmienia. Ich krążek
był zdecydowanie najbardziej inteligentną, zaangażowaną ,uliczną porcją
rapu, jaki wówczas można było sobie wyobrazić. Guru nie przestał
rymować o trudnych tematach, kontynuując nawracającą, ..nieco
pozytywistyczną hiphopową misję.
Na
"Hard To Earn" częściej niż w przypadku poprzednich
dokonań atakował on słabych, nie podążających - jego zdaniem - słuszną i
prawdziwą drogą raperów. Muzyka DJ'a Premiera była jeszcze cięższa,
bliższa ideałowi ulicznego, | hardkorowego brzmienia. Wciąż niestety
okazywała się za mało przebojowa, by grupa w końcu doczekała się swej
pierwszej "złotej płyty". Było to o tyle paradoksalne, że projekty, w
których DJ Premier i Guru udzielali się pobocznie, zyskując częstokroć
dużo większe uznanie. Po "Hard To Earn" członkowie Gang Starra skupili
się na solowych karierach. Okres 1995-l997 byt przede wszystkim wielkim
triumfem projektów
"Jazzmataz", za którym stał
Guru.Również DJ Premier znajdował się na absolutnym producenckim
szczycie, oddając swoje bity niemal wszystkim uznanym nowojorskim
artystom. Po tym jak w wielkie problemy finansowe popadła wydająca ich
płyty wytwórnia
Chrysalis, duet zdecydował się założyć własny label -
Noo Trybe. Prawa dystrybucyjne przekazali wydawniczemu gigantowi - firmie
Virgin. Przez całe to zamieszanie nie mogli przez wiele miesięcy wydać żadnej płyty.
Powrócili dopiero w 1998 r. krążkiem
"Moment Of Truth".
Cztery lata oczekiwań fanów i krytyków na album Gang Starra nie poszedł
na marne. Zdaniem wielu odbiorców piąta w dorobku
duetu płyta była najlepszą w ich dyskografii. Okazała się też dużym
przełomem finansowym. Po tym jak wielką popularność zyskały single
"You Know My Steez" i
"Royalty" (z gościnnym udziałem męskiej grupy R&B;
K-Ci & Jo-Jo),
również cały album osiągnął duży sukces, znajdując niemal milion
nabywców. Przede wszystkim "Moment Of Truth" było wielkim artystycznym
triumfem duetu, Gang Starr nie tylko nic nie stracił ze swej dawnej
klasy, a wręcz przeciwnie. Zdaniem krytyków poszedł o kolejny krok do
przodu. W momencie, gdy hiphopową scena została zdominowana przez
lekkie, często przypominające pop brzmienia, oraz treści o
hedonistyczno-materialnym zabarwieniu, DJ Premier i Guru byli wierni
obranej niemal dziesięć lat wcześniej artystycznej drodze. Ich powrót
często opisywano jako przywrócenie pierwszeństwa elementom hiphopowej
kultury w muzyce rapowej.
W 1999 r. ukazało się dwupłytowe wydawnictwo
"Full Clip: A Decade Of Gang Starr".
Był to zbiór doskonale znanych i bardzo lubianych nagrań grupy z lat
1989-1998 (również stron B singli), do którego dodano kilka nowych
utworów. Dwa z nich stały się wielkimi przebojami 1999 r. -
"Full Clip" dedykowane zabitemu kilka miesięcy wcześniej - Big L'owi z D.I.T.C., oraz
"Discipline". Drugie z tych nagrań Gang Starr wykonał wspólnie z żeńskim triem
Total.
Była to kolejna, po utworze "Royalty" z "Moment Of Truth", bardzo udana
próba połączenia brudnego, hardcorowego rapu z muzyką R&B.; DJ
Premier i Guru udowodnili wielu artystom, że można eksperymentować z
gatunkiem uważanym powszechnie za komercyjny, bez utraty własnego,
charakterystycznego brzmienia. Znamienne było, że nawet najbardziej
radykalni fani hiphopowych brzmień nie mieli za złe Gang Starrowi tych
kolaboracji.
Okres trzyletniej ciszy duet przerwał w 2002 r. umieszczając na ścieżce dźwiękowej do filmu
"8 Mila" nagranie
"Battie". Kilka tygodni później na półki sklepowe trafił singiel
"Skillz", będący oficjalną zapowiedzią kolejnego krążka Gang Starra
"The Ownerz".
Ukazał się on w połowie 2003 r. Tytuł miał zdaniem grupy symbolizować,
że to właśnie do DJ'a Premiera i Guru należy prawdziwie rapowe
brzmienie. Dosyć ryzykowny zabieg producencki, jakim była niemal
całkowita rezygnacja z hi-hafów, pokazał po raz kolejny skalę talentu
Chrisa Martina. Album "The Ownerz" byt kolejnym artystycznym sukcesem
duetu. Ciekawostką uznano gościnne udziały Fat Joe, Jadakissa i Snoop
Dogga - raperów, których część fanów duetu odrzuca jako nazbyt
komercyjnych. Promując "The Ownerz" duet zagrał jedyny koncert w Polsce
20 grudnia 2003. Na wspaniałym występie w Warszawie bawiło się ponad 3
tysiące fanów.
|
Single
|
| Tytuł |
Wykonawca | Data wydania |
UK |
US |
Wytwórnia
[US] |
Komentarz |
| Jazz thing | Gang Starr | 10.1990 | 66[2] | - | CBS 6563777 [UK] | [written by B. Marsalis, C. Martin, K. Elam, L. E. Elie][produced by Branford Marsalis , DJ Premier][utwór z filmu "Mo better blues"] |
| Take a rest/Who's gonna take the weight | Gang Starr | 02.1991 | 63[1] | - | Cooltempo COOLX 230 [UK] | [written by The Guru, Keith E.E.][produced by DJ Premier and The Guru] |
| Love sick/What do you want this time | Gang Starr | 05.1991 | 50[3] | - | Cooltempo COOLX 234 [UK] | [written by The Guru, Keith E.E.][produced by DJ Premier, The Guru, John Waddell] |
| 2 Deep/Take it personal | Gang Starr | 06.1992 | 67[2] | - | Cooltempo COOLX 256 | [written by Keith Elam, Chris Martin][produced by DJ Premier, The Guru] |
| Ex girl to next girl | Gang Starr | 10.1992 | - | - | Chrysalis 50 405 | [produced by DJ Premier and The Guru][written by K.Elam/C.Martin][64[6].R&B Chart] |
| Mass appeal | Gang Starr | 02.1994 | - | 67[11] | Chrysalis 58 111 | [written by K.Elam/C.Martin][produced by DJ Premier and The Guru][42[15].R&B Chart] |
| Code of the streets/Speak ya clout | Gang Starr | 06.1994 | - | 123[2] | Chrysalis 58 148 | [produced by DJ Premier and The Guru][written by K.Elam/C.Martin][83[9].R&B Chart] |
| You know my steez | Gang Starr | 12.1997 | - | 76[13] | Noo Trybe 38 624 | [written by K.Elam/C.Martin][produced by DJ Premier ][32[20].R&B Chart] |
| Royalty | Gang Starr | 03.1998 | - | - | Virgin | [produced by DJ Premier ][49[6].R&B Chart] |
| The militia/You know my steez | Gang Starr Feat. Big Shug and Freddie Foxxx | 08.1998 | - | 112[1] | Noo Trybe 38 646 | [produced by DJ Premier ][68[8].R&B Chart] |
| Discipline | Gang Starr | 07.1999 | - | - | Noo Trybe 14 333 | [written by Chris Martin , Jack Knight, Jakima Raynor, Keisha, Keith Elam, Pamela Long][produced by DJ Premier ][58[6].R&B Chart] |
| Skills | Gang Starr | 11.2002 | - | 18[14].Hot 100 Singles Sales | Rap-A-Lot 38 849 | [produced by DJ Premier ][91[18].R&B Chart] |
| Nice Girl, Wrong Place / Rite Where U Stand | Gang Starr | 04.2003 | - | - | Virgin 38 859 | [produced by DJ Premier ][99[2].R&B Chart] |
|
Albumy
|
| Tytuł |
Wykonawca | Data wydania |
UK |
US |
Wytwórnia
[US] |
Komentarz |
| Step in the arena | Gang Starr | 03.1991 | 36[3] | 121[12] | Chrysalis 21 798 | [produced by DJ Premier,Guru] |
| Daily operation | Gang Starr | 053.1992 | - | 65[10] | Chrysalis 21 910 | [produced by Gang Starr] |
| Hard to earn | Gang Starr | 03.1994 | 29[3] | 25[12] | Chrysalis 28 435 | [produced by DJ Premier] |
| Moment of truth | Gang Starr | 04.1998 | 43[5] | 6[13] | Noo Trybe 45 585 | [gold-US][produced by DJ Premier, Guru] |
| Full clip:A decade of Gang Starr | Gang Starr | 07.1999 | 47[7] | 33[7] | Noo Trybe 47 279 | [gold-US][silver-UK][produced by DJ Premier, Guru] |
| The ownerz | Gang Starr | 07.2003 | 74[2] | 18[8] | Virgin 80 247 | [produced by DJ Premier] |