Julia Lee

Julia Lee (ur. 31 października 1902r - zm. 8 grudnia 1958r)  była amerykańską artystką
wykonującą muzykę bluesową, w tym odmianę określaną mianem „dirty blues” . Jej największym sukcesem komercyjnym był utwór „(Opportunity Knocks But Once) Snatch and Grab It”, który w 1947 roku dotarł na szczyt listy przebojów R&B magazynu „Billboard”. Artystka zasłynęła przede wszystkim z piosenek zawierających dwuznaczne teksty. 

 

 Julia Lee urodziła się w Boonville w stanie Missouri, w rodzinie o tradycjach muzycznych: jej ojciec, George E. Lee senior, był skrzypkiem i liderem zespołu smyczkowego, a starszy brat, George junior - saksofonistą i wokalistą. Lee dorastała w Kansas City (miejsce to widnieje również jako miejsce urodzenia w jej akcie zgonu). Istnieją pewne rozbieżności co do roku jej urodzenia: większość źródeł podaje rok 1902, podczas gdy na nagrobku widnieje rok 1903 - data ta figuruje również w akcie zgonu.  Lee uczęszczała do szkoły podstawowej Attucks Elementary School oraz szkoły średniej Lincoln High (którą ukończyła w 1917 roku). Pierwsze szlify muzyczne zdobywała w rodzinnym gronie; w wieku 10 lat zaczęła grać na pianinie, a jej nauczycielami byli utalentowani pianiści ragtime’owi, tacy jak Charlie Watts i Scrap Harris. Dalszą edukację muzyczną kontynuowała na Western University - uczelni historycznie przeznaczonej dla osób czarnoskórych, mieszczącej się w Quindaro w stanie Kansas. 

 

 Jeszcze jako nastolatka, w trakcie nauki, Lee występowała jako wokalistka z lokalnym zespołem (na kontrabasie grał w nim Walter Page). W 1918 roku rozpoczęła trwającą 15 lat współpracę ze swoim bratem, George’em E. Lee juniorem; wspólnie założyli trio (z udziałem wynajętego perkusisty) po powrocie George’a z wojska (gdzie grał na pianinie i saksofonie w orkiestrze). Już jako dziecko występowała również z triem smyczkowym swojego ojca podczas lokalnych wydarzeń. Na początku kariery zawodowej grywała akompaniamenty ragtime’owe do filmów niemych w lokalnych kinach. W latach 20-tych XX wieku George założył zespół Novelty Singing Orchestra - drugą pod względem znaczenia grupę w Kansas City (zaraz po orkiestrze Benniego Motena). Zespół -którego nazwa prawdopodobnie nawiązywała do klubu Novelty, gdzie muzycy występowali, a nie do gatunku muzycznego - działał do początku lat 30-tych; krótki epizod w jego składzie zaliczył wówczas Charlie Parker. Lee śpiewała w tej orkiestrze i grała na pianinie. 

 

Pierwsze znane nagranie Julii powstało w 1927 roku dla wytwórni Meritt Records; artystka grała wówczas na pianinie w orkiestrze George’a (istnieje możliwość, że dwa nagrania z udziałem Julii zrealizowano już w 1923 roku w Chicago dla wytwórni OKeh, lecz nigdy ich nie wydano). Nagranie to nie przyczyniło się jednak do rozwoju kariery Julii. Pierwszy sukces odniosła w listopadzie 1929 roku, nagrywając dla wytwórni Brunswick Records utwory z orkiestrą Novelty Singing Orchestra, w której pianistą i aranżerem był Jesse Stone. Julia wykonywała piosenki „He's Tall Dark and Handsome” oraz „Won't You Come Over to My House” swoim seksownym, kokieteryjnym głosem, grając jednocześnie na pianinie z wielką brawurą. Już w tych wczesnych nagraniach jej sposób interpretacji odważnych tekstów określano jako „beztroski” i „zadziorny”, a w warstwie lirycznej często pojawiały się dwuznaczności. W 1932 roku George na krótko połączył swój zespół z grupą Motena (Julia dzieliła wówczas obowiązki pianisty z Countem Basiem), jednak w 1933 roku reaktywował własny skład; wkrótce potem drogi Julii i George’a się rozeszły. 

 

W 1934 roku, w czasie Wielkiego Kryzysu, Lee zaczęła występować w Milton's Tap Room- nowym wówczas klubie nocnym dla białej klienteli - i pozostała tam aż do 1950 roku. Niechęć do koncertowania w trasie nabrała po poważnym wypadku samochodowym, który przeżyła w 1930 roku. Po występie w Topece zespół wracał do Kansas City kabrioletem prowadzonym przez drugiego męża Lee. Samochód pędził z nadmierną prędkością, dachował i wpadł do rowu; Lee została wyrzucona na tylne siedzenie i przygnieciona pojazdem, podczas gdy silnik nadal pracował. W wypadku zginął członek zespołu, muzyk o pseudonimie „Tweedy”. W rezultacie artystka pozostała głównie w Kansas City, gdzie zapewniła sobie stały angaż w lokalu Milton's. Nawiązała silną więź z bywalcami, którzy często podchodzili do jej fortepianu, by zwierzyć się ze swoich trosk; ona zaś odpowiadała na to ujmującym ciepłem i utworami utrzymanymi w stylistyce bluesowej. Mimo rosnącej popularności Lee musiała mierzyć się z problemami wynikającymi z cenzury. W latach 40-tych funkcjonariusze organów nadzorujących sprzedaż alkoholu przeprowadzili nalot na lokal Milton's Tap Room i zakazali Lee występów w klubach Kansas City, powołując się na „rodzaj wykonywanych przez nią piosenek oraz sposób ich interpretacji”. Jako utwory budzące szczególne zastrzeżenia wskazano „The Fuller Brush Man” oraz „Two Old Maids in a Bathtub”.Lee wykonywała utrzymane w ludowym duchu, lecz pikantne piosenki ze zbioru zatytułowanego *Songs My Father Taught Me Not to Sing* (Piosenki, których ojciec zabraniał mi śpiewać). Zakaz ten nie utrzymał się jednak długo, w dużej mierze dzięki interwencji wpływowych wielbicieli artystki, w tym lokalnych bankierów, prawników i redaktorów. Dave Dexter Jr., który poznał talent Lee podczas pobytu w Kansas City, dołączył do wytwórni Capitol Records wkrótce po jej założeniu w 1942 roku. 1 listopada 1944 roku nadzorował w studiu Vica Damona w Kansas City sesję nagraniową, podczas której Lee zarejestrowała dla tej wytwórni swoje pierwsze utwory (były to nowe wersje piosenek „Come On Over to My House” oraz „Trouble in Mind”). Nagrania dla wytwórni Capitol początkowo nie zyskały większego rozgłosu, więc Lee przeniosła się do działającej krótko wytwórni Premier, należącej do H. S. (Berta) Somsona, by nagrać tam kilka utworów,  .z których na uwagę zasługuje „Lotus Blossom” (znany również jako „Marijuana”).

 

  W połowie 1946 roku nagrania Lee dla wytwórni Capitol z 1944 roku zyskały popularność wśród didżejów radiowych, dzięki czemu w sierpniu Dexter podpisał z nią kontrakt i sprowadził ją do Hollywood (w drodze artystka wraz ze swoim perkusistą, Samuelem „Baby” Lovettem, napisała utwór „Gotta Gimme Whatcha Got”). Było to pierwsze nagranie dla Capitol sygnowane nazwą „Julia Lee and Her Boy Friends”.W skład zespołów sesyjnych wchodzili w różnym czasie muzycy najwyższej klasy, tacy jak: Jay McShann, Vic Dickenson, Benny Carter, Red Norvo, Nappy Lamare, Red Nichols i Jack Marshall. Wiele jej singli trafiało do stacji radiowych z wyraźnymi ostrzeżeniami, że teksty są „zbyt śmiałe, by nadawać je na antenie”.

 

 Sesja nagraniowa w studiu Capitol w listopadzie 1947 roku przyniosła nowe przeboje, takie jak „King Size Papa” (utwór utrzymujący się przez dziewięć tygodni na 1. miejscu listy przebojów R&B w 1948 roku) oraz „I Didn't Like It the First Time (The Spinach Song)”, będący „zawoalowaną odą do marihuany”. (W tym okresie menedżer Lee, Johnny Tumino, zorganizował jej występy w Nowym Jorku i Los Angeles). 5 marca 1949 roku Lee wykonała „King Size Papa” przed prezydentem Trumanem podczas uroczystej kolacji Stowarzyszenia Korespondentów przy Białym Domu. W okresie świątecznym 1948 roku wytwórnia Capitol wydała utwór „Christmas Spirits” (poruszający temat świątecznej chandry i zawierający dwuznaczny wers: „Mikołaju... miałabym ochotę na twoje długie  wąsy”). W styczniu 1949 roku piosenka ta dotarła do 16. miejsca listy przebojów R&B. Ostatnim przebojem Lee był utwór „You Ain't Got It No More” (9. miejsce w listopadzie 1949 roku); kolejne sesje nagraniowe, odbywające się aż do początku lat 50-tych, nie przyniosły sukcesu ani nie ukazały rozwoju artystycznego. „Julia pozostała artystką lokalną”. Istnieje wiele wyjaśnień tego stanu rzeczy: od powiązań Miltona Morrisa ze światem przestępczym, które uniemożliwiały jej występy poza miastem, przez niechęć Lee do podróżowania (mówiła kiedyś, że może podróżować tylko wtedy, gdy „jedną nogą twardo stąpa po ziemi”), aż po fakt, że jako konsekwentnie dobra piosenkarka z czasem zaczęła popadać w powtarzalność, czy też brak ambicji, by zrobić wielką karierę (stwierdziła kiedyś: „Jeśli nie jesteś szczęśliwy, wielkie pieniądze nie mają sensu”). Dexter uważał, że gdyby Lee zaczęła nagrywać wcześniej, stałaby się jedną z najpopularniejszych amerykańskich piosenkarek (Dexter był producentem nagrań takich gwiazd jak Nat King Cole czy Frank Sinatra): „O ileż bardziej znacząca mogłaby być jej kariera, gdyby nagrywała już jako młoda kobieta”.

 

 Ostatnia sesja nagraniowa Lee dla wytwórni Capitol zaowocowała utworem „Goin' to Chicago Blues” (1952). Późniejsze nagrania powstawały dla mniejszych wytwórni: Damon Records (dwa single; znaczna część materiału prawdopodobnie zaginęła po śmierci Vica Damona) oraz Foremost w 1957 roku. Lee nadal występowała (m.in. w klubie Cuban Room w Kansas City), a w 1955 roku pojawiła się w filmie *The Delinquents* w reżyserii wówczas mało znanego Roberta Altmana. 

 

 W 1919 roku Lee poślubiła Franka Duncana -gwiazdę i menedżera drużyny Kansas City Monarchs (grającej w lidze Negro National League), który również pochodził z Kansas City. Lee często występowała w klubach dostępnych wyłącznie dla białej publiczności; aby móc oglądać jej występy, Duncan musiał siadać w orkiestrze i udawać muzyka. Małżeństwo to przetrwało dziewięć lat; ich jedyny syn, miotacz Frank Duncan III, w 1941 roku grał w jednej drużynie z ojcem - uważa się, że byli oni pierwszym w historii zawodowego baseballu duetem miotacz-łapacz  złożonym z ojca i syna. Po rozwodzie z Duncanem, około 1927 roku, Lee wyszła za Johnny'ego Thomasa. Związek ten trwał dwa lata. To jej drugi mąż prowadził samochód podczas poważnego wypadku w 1930 roku, w którym zginął członek zespołu, a Lee została przygnieciona pojazdem. Podobno Lee jeszcze dwukrotnie wychodziła za mąż i się rozwodziła; miała też wielu partnerów, którzy - jak twierdzono -zbyt chętnie korzystali z jej pieniędzy, co znalazło odzwierciedlenie w tekście jej piosenki „Baby I Love You”. Według Dave’a Dextera Jr. to on wymyślił nazwę dla zespołu Lee - „Her Boy Friends”- nawiązując do kolejnych mężczyzn w jej życiu, którzy zdobywali jej względy i przywłaszczali sobie jej pieniądze.

 

  Julia Lee zmarła w swoim domu w Kansas City 8 grudnia 1958 rokuw wieku 56 lat; przyczyną zgonu był zawał serca, do którego doszło podczas popołudniowej drzemki. Zmarła w swoim mieszkaniu przy East Twenty-Eighth Street po występie w ramach stałego angażu w lokalu Hi Lounge. Wiadomość o jej śmierci nie odbiła się szerokim echem, gdyż została nieco przyćmiona przez zgony Tommy’ego Dorseya i Arta Tatuma. 

 

Single
Tytuł	Wykonawca	Data wydania	UK	US	Wytwórnia [US]	Komentarz
Gotta Gimme Whatcha Got/Lies	Julia Lee And Her Boy Friends	11.1946	-	-	Capitol 308	[written by Julia Lee][3[7].R&B Chart]
I'll Get Along Somehow/Young Girl's Blues	Julia Lee And Her Boy Friends	05.1947	-	-	Capitol 379	[written by Buddy Fields, Gerald Marks][5[1].R&B Chart]
(Opportunity Knocks But Once) Snatch And Grab It/I Was Wrong	Julia Lee And Her Boy Friends	10.1947	-	-	Capitol Americana A40028	[written by Sharon A. Pease][1[12][28].R&B Chart]
King Size Papa/When You're Smiling (The Whole World Smiles With You)	Julia Lee And Her Boy Friends	03.1948	-	15[3]	Capitol Americana 40082	[written by Johnny Gomez, Paul Vance][1[9][28].R&B Chart]
That's What I Like/Crazy World	Julia Lee And Her Boy Friends	05.1948	-	-	Capitol 15 060	[written by Julia Lee][6[3].R&B Chart]
Tell Me, Daddy/(It Will Have To Do) Until The Real Thing Comes Along	Julia Lee And Her Boy Friends	08.1948	-	-	Capitol 15 144	[written by Bobby Black][9[3].R&B Chart]
Christmas Spirits/Charmaine	Julia Lee And Her Boy Friends	01.1949	-	-	Capitol 15 203	[written by Red Burns][14[1].R&B Chart]
I Didn't Like It The First Time (The Spinach Song)/Sit Down And Drink It Over	Julia Lee And Her Boy Friends	04.1949	-	29[1]	Capitol 15 367	[written by Johnny Gomez, Bill Gordon][4[2].R&B Chart]
Tonight's The Night/After Hours Waltz	Julia Lee And Her Boy Friends	09.1949	-	-	Capitol 70 013	[written by Yardley Yates][13[1].R&B Chart]
You Ain't Got It No More/Oh, Chuck It (In A Bucket)	Julia Lee And Her Boy Friends	11.1949	-	-	Capitol 70 031	[written by M. H. Wax][9[1].R&B Chart]